Abadepite bateye utwatsi  ingingo isaba umukozi  gutakambira umukoresha

 

Yanditswe na Karegeya Omar 

 

Ubwo hasuzumwaga  umushinga w’ itegeko  rivugurura sitati rusange y’ abakozi ba Leta  kuri uyu wa mbere mu Nteko ishinga amategeko y’  Rwanda  ingingo ya 69 y’ uyu mushinga yateye impaka zishyushye  zituma abadepite bamwe bifata  bamaze gutanga ibisabanuro byabo inte ko yanzura ko isubizwa muri Komisiyo.

Iyi ngingo  igira iti “Umukozi wa Leta utanyuzwe n’icyemezo yafatiwe ashobora gutakamba mu nyandiko ku rwego rwa mbere ku muyobozi wafashe icyemezo”.

Mu birebana n’uburyo gutakamba no kujurira bikorwamo , ingingo ya 69 ikomeza igira iti, “Gutakamba bikorwa mu gihe kitarenze iminsi itanu (5) y’akazi uhereye igihe umukozi wa Leta yamenyesherejwe icyemezo yafatiwe. Igisubizo ku gutakamba kimenyeshwa umukozi wa Leta mu gihe kitarenze iminsi cumi n’itanu (15) y’akazi uhereye igihe ugutakamba kwakiriwe.

Iyo umukozi wa Leta atanyuzwe n’icyemezo gifashwe ku rwego rwa mbere, ajuririra urwego rwa Leta rwakira ubujurire mu micungire y’abakozi. Ubujurire butangwa mu gihe kitarenze iminsi itanu (5) y’akazi uhereye igihe umukozi wa Leta yaherewe igisubizo cyangwa yagombaga kuba yagihawe. Urwego rwa Leta rwakira ubujurire mu micungire y’abakozi rutanga igisubizo mu gihe kitarenze iminsi mirongo itatu (30).

Abakozi b’urwego rwa Leta rwakira ubujurire mu micungire y’abakozi bajuririra ku rwego rwa nyuma Minisitiri.Icyemezo cy’urwego rwa Leta rwakira ubujurire mu micungire y’abakozi n’icya Minisitiri ntibijuririrwa mu rwego rw’ubutegetsi.

Ibikubiye muri iyi ngingo ntibireba ubujurire mu bijyanye no gushaka abakozi”.

Kuri Depite Muhongayire Christine uyobora Komisiyo y’Imibereho y’abaturage, avuga ko  umuyobozi utakambirwa adategetswe gusubiza utakamba, ahubwo  nyuma y’ubujurire hitabazwa inkiko, cyangwa Komisiyo ishinzwe abakozi ba Leta igafatira ibihano umukoresha  wafashe icyemezo kirenganya umukozi.

Yunganira Depite Muhongayire , Minisitiri w’abakozi ba Leta n’umurimo  Madame Rwanyind Famfan  nawe wari mu nteko  yagize  ati, “Itegeko rishyiraho Komisiyo  rivuga ko isabira ibihano ikigo cyangwa umuyobozi wacyo “.

Ahanini abadepite bifashe bavuga ko umukozi nta kirengera afite .Ngo   agana inkiko igihe yerekana ko komisiyo itamurenganuye.Ibi ngo bikaba  kuko hari igihe Komisiyo y’abakozi ijya ifata imyanzuro ku kirego runaka cyatanzwe n’ umukozi , urwego rukanga kubishyira mu bikorwa kandi ntihagire igikurikira.

Depite Muhakwa  Valens  uri mu bifashe  ati, “ ntabwo ikigenderewe ari uko umuyobozi ahanwa,  ahubwo ni ukurenganura umukozi. Naho umukoresha cg ikigo bafatirwa  ibihano, ariko umwanzuro ugasanga wagumye  utyo “.

Iyi ngingo yahise isubizwa Komisiyo. Uyu mushinga w’itegeko kuwusuzuma mu Nteko Rusange byatangiye tariki ya 15 Kamena 2020; ariko nibwo Inteko Rusange yakiriye raporo ya Komisiyo yawusuzumye ku buryo bwimbitse  nyuma y’uko Inteko Rusange yari imaze kuwemereza ishingiro iwugezwaho na Minisitiri wari uhagarariye Guverinoma.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *