Amasezerano y’umukiriya na  Banki  agomba kuba mu rurimi yumva, kandi Banki ziryozwa  ingaruka zo kwamamaza ibinyoma

Itegeko rishya No 017/2021 ryo ku wa 03/03/2021 ryerekeye kurengera umuguzi wa serivisi y’imari riburira amabanki n’ibigo by’imari bikoresha indimi abakiriya batumva. Iri tegeko rinavuga ku masezerano hagati ya Banki n’umukiriya, gusubizwa ingwate, ndetse kwirengera amakuru atariyo atambutswa mu butumwa bwamamaza.

Ingingo ya 12 yaryo, ivuga ko “Utanga serivisi y’imari aryozwa amakuru atari yo yatanze mu kwamamaza cyangwa mu kumenyekanisha igicuruzwa cy’imari cyangwa serivisi y’imari”.

Risaba Banki cyangwa ikigo cy’imari kugenzura no kureba ko ubutumwa bwose bwo kwamamaza cyangwa kumenyekanisha igicuruzwa cyangwa serivisi y’imari bwumvikana neza kandi bukubiyemo amakuru yose agomba gutangazwa.

Iri tegeko kandi rije mu gihe hari hashize igihe kinini abagana amabanki binubira gusinya impapuro zanditse mu cyongereza n’igifaransa, nyamara batazizi. Ibi byabagiragaho ingaruka zo gusinya ibyo batazi, gusinya ahatabugenewe, yemwe no kutubahiriza ibiri muri izo nyandiko kuko batabaga bazi ibirimo.

Ingingo yaryo ya 9, iha umukiriya uburenganzira bwo guhitamo ururimi ahabwamo serivisi. Rigira riti, “Amasezerano y’ubugure ya serivisi y’imari, inyandiko imenyesha cyangwa indi nyandiko iyo ari yo yose igomba guhabwa umuguzi wa serivisi y’imari iteganywa n’iri tegeko cyangwa n’amabwiriza rusange igomba: 1° kuba yanditse muri rumwe mu ndimi zikoreshwa mu butegetsi mu Rwanda umuguzi wa serivisi y’imari yahisemo; …..”.

Mu ngingo za 21 na 22,  bagaruka ku masezerano agirwa hagati y’ikigo cy’imari n’umukiriya, aho agomba guhabwa umwanya wo kuyasoma no kuyasobanurirwa mbere yo kuyashyiraho umukono.

Ingingo ya 21 ivuga ku Gusobanurira umuguzi wa serivisi y’imari amasezerano, iti “Utanga serivisi y’imari cyangwa uhagarariye utanga serivisi y’imari asobanurira umuguzi wa serivisi y’imari, nta buriganya kandi mu buryo butabogama, ingingo zigize amasezerano y’ubugure bwa serivisi y’imari akanamugaragariza ingorane z’ingenzi zishobora kuvuka n’amafaranga yose asabwa”. Aha ni ukuvuga ko nta mitego igomba kuba mu masezerano, yagisha mu gihombo umukiriya.

Naho iya 22 igasaba ko amasezerano ayahabwa mbere, iti, “Utanga serivisi y’imari cyangwa uhagarariye utanga serivisi y’imari aha umuguzi wa serivisi y’imari kopi y’amasezerano yanditse kandi yuzuye ikubiyemo ingingo zijyanye n’igicuruzwa cy’imari cyangwa serivisi y’imari, akabimuha mu gihe cyumvikanyweho mbere y’uko umuguzi wa serivisi y’imari ayashyiraho umukono.

Inyungu ntizigomba kurenga inguzanyo, kandi ingwate igasubizwa mu minsi 15

Ku birebana n’inyungu ku nguzanyo n’ingwate, itegeko rigena inyungu ntarengwa mu kwishyuzwa inguzanyo itishyuwe (yatinze kwishyurwa); aho inyungu zitagomba kurenga inguzanyo.

Ingingo ya 20 igira iti, “Utanga serivisi y’imari ntagomba kurenza umubare w’amafaranga y’umwenda utarishyuwe akurikira:

1° umwenda shingiro utarishyuwe igihe umuguzi wa serivisi y’imari yananiriwe kwishyura;

2° inyungu zitarenze umwenda shingiro wari usigaye igihe umuguzi wa serivisi y’imari yananiriwe kwishyura hakurikijwe amasezerano yagiranye n’utanga serivisi y’imari;

3° amafaranga yakoreshejwe mu gihe cyo kwishyuza amafaranga yose y’ufitiye umwenda utanga serivisi y’imari.

Mu gihe amasezerano y’umwenda yavuguruwe kubera kunanirwa kwishyura hakurikizwa amasezerano aheruka.

Ku bijyanye n’ingwate, ingingo 30 ivuga ko ingwate isubizwa nyirayo, nyuma y’iminsi 15 akimara kurangiza kwishyura, nta kiguzi nta n’amaninza.

Hari benshi mu bagana ibigo by’imari bagorwaga no gusubirana uburenganzira ku mitungo batanzeho ingwate, nyamara baramaze kwishyura. Hari abavuga ko bamaze imyaka irenga ibiri batarayisubizwa, kubera amananiza mu nzira, hagati ya Banki na RDB (umubitsi w’inyandiko mpamo).

Ubu iri tegeko rivuga ko “Utanga servisi y’imari cyangwa uhagarariye utanga serivisi y’imari amenyesha mu nyandiko umuguzi wa serivisi y’imari akanamuha icyemezo cy’uko yarangije kwishyura inguzanyo mu gihe kitarenze iminsi cumi n’itanu (15) kuva igihe ubwishyu bwa nyuma bwakorewe. Uwatanze ingwate warangije kwishyura inguzanyo asubizwa ingwate nta kiguzi atanze mu kuyandukuza”.

Urwego rw’ubugenzuzi rushinzwe guhana

Iri tegeko riteganya ko hazajyaho Urwego rw’ubugenzuzi rushinzwe iyubahirizwa ryaryo, ruzashyiraho amabwiriza rusange n’imirongo ngenderwaho byerekeye ishyirwa mu bikorwa ry’iri tegeko.

Rukoresheje ayo mabwiriza , rugena amakosa n’ibihano byo mu rwego rw’ubutegetsi k’utanga serivisi y’imari utubahirije ibiteganywa n’iri tegeko.

Mu nshingano zigera kuri 13 z’uru rwego, harimo guhagarika ibigo bikora nabi, “ kwihanangiriza, guhagarika cyangwa kwirukana uri mu nama y’ubuyobozi, umuyobozi mukuru mu gihe atubahiriza iri tegeko”.

Karegeya Jean Baptiste

 

One Reply to “Amasezerano y’umukiriya na  Banki  agomba kuba mu rurimi yumva, kandi Banki ziryozwa  ingaruka zo kwamamaza ibinyoma”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *